Wat ik mooi vind aan het model is dat je inzicht krijgt dat het gedrag (of intentie...?) bepaald gedrag oproept. met bovengedrag nodig ik de ander feitelijk uit om ondergedrag te laten zien. zie ik ook veel in organisaties waar getraind wordt op proactiviteit en eigen verantwoordelijkheid maar medewerkers door bovengedrag bevestigd worden in afhankelijk of gehoorzaam gedrag. ik ben het met de auteurs eens dat het een versimpeling van de werkelijkheid is. Als praktische hulpmiddel vaak bruikbaar.

2.

Ik lees zowel in het boek als in deze blog reacties die volgens mij de waarde van het model geweld aan doen.

Sinds 1972 werk ik met dit model en heb regelmatig ervaren dat bij een eerste kennismaking de kans groot is dat het model niet goed wordt begrepen.

Het model lijkt over gedrag te gaan, maar het gaat in feit over intenties.

Het tweede misverstand is dat bij eerste kennismaking men denkt dat het gaat over soorten gedrag die je kunt waarderen.

Dat is het allemaal niet. De Roos van Leary is gebaseerd op de opvatting dat gedrag opzich niet bestaat. Gedrag heeft altijd een context, een relatie en een intentie.

Als ik door mijn gedrag bereik wat ik beoog, is mijn gedrag adequaat. Soms is dat dominant, soms afhankelijk, soms samenwerkend  en soms competitief. Als iemand bewust op mijn tenen gaat staan is het adequaat om de ander de schuld te geven van mijn pijn.

Het wordt vreemd als ik dat gedrag niet tot mijn beschikking heb. En in plaatst daarvan mij veronderschuldig dat mijn tenen onder de ander zijn voet zijn terecht gekomen.

Als ik altijd de ander de schuld geef van mijn pijn ongeacht de rol die de ander daarin speelt dan is dat gedrag uiteraard niet adequaat.

Hoewel ik dikwijls het woord gedrag gebruik, gaat het feitelijk over intentie. Je kunt bijvoorbeeld dominant zijn door je afhankelijk op te stellen en vanuit dit positie een situatie te domineren.

De Roos van Leary is een prachtig model wat mensen kan helpen om inzicht te krijgen in relaties binnen een situatie.

2 en 3.

@Jacolien

Mee eens dat de tegenkant niet zondermeer de "slechte kant" .. Soms is het de hoogste tijd om er eens tegen in te gaan. Het is goed om af en toe te kunnen zeggen "Dit wil ik niet". Deze confrontatie helpt je om grenzen te verleggen. Door de strijd aan te gaan ontstaat er wrijving, en wrijving geeft glans. De persoon wordt beter zichtbaar en er komt duidelijkheid.Tegenstellingen worden besproken en transparantie wint terrein.

Nadeel is uiteindelijk energieverlies voor alle partijen, het denken in wij-zij en het afhaken van de mensen die harmonisch willen werken.

1.

@ Jacolien. Lijkt mij ook vrij moeilijk om iemand van Boven-Tegen (BT) naar Onder-Samen (OS) te krijgen. De vraag is of je dat werkelijk wilt. Ik zou om iemand in ieder geval naar recht, naar Samen te krijgen juist niet OS gedrag laten zien, dat zou onderdaning kunnen lijken. Eerder zou een respectvol, én stevig tegemoet treden, iemand het vertrouwen geven dat met samenwerken wellicht toch meer bereikt kan worden. De angst van linksboven (BT-gedrag)is dat het werk niet af komt en tja, iemand moet het toch doen. Het BTgedrag past bij mensen die zich verantwoordelijk en betrokken voelen, maar geen vertrouwen in de ander(en) hebben.

3.

Naar mijn mening is dit een belangrijk model om op een prettige manier te communiceren met anderen. Hoewel tegen gedrag soms ook wel nuttig kan zijn (bijv. als je je echt ergens hard voor moet maken bij bijv. OR of zo), is samen gedrag toch in de meeste gevallen veel effectiever en motiverender. Ik zou dus heel graag hier meer mee willen doen met mijn cursisten, maar hoe...? Ik vind het best een lastig onderwerp om duidelijk te behandelen, en weet niet veel praktische oefeningen zonder direct in rollenspellen te vervallen (want dat roept bij mijn cursisten nogal veel tegengedrag op:-( ).

1.

Ik heb begrepen dat het niet in één stap lukt om iemand van bijv. boven-tegen gedrag naar onder-samen gedrag te krijgen. Je zou dan een tussenstap moeten uitvoeren door eerst zelf dat gedrag te laten zien (dus eerst zelf een stap horizontaal naar rechts te doen) voordat je zelf boven gaat zitten in je gedrag. Klopt dit?

4.

Ik heb de roos van Leary een keer uitgelegd gekregen m.b.v. de oefening 'De woestijn!'
U staat midden in de woestijn met uw familieleden of beste vrienden. U beschikt over een auto, maar de benzine is op. Een kwartiertje geleden reed u langs een benzinestation. U besluit terug te lopen. Uiterst vermoeid bereikt u uiteindelijk de pomp waar een bordje hangt: 'siësta van 12.00 tot 15.00 uur'. Het is nu 12.30 uur. Hoe kunt u de pomphouder effectief beïnvloeden om toch meteen benzine te krijgen?

Laat de cursisten bepalen waar de pomphouder in de Roos van Leary zit, welke reactie in jouw aard ligt (en waar die zit). Vervolgens waar je de pomphouder heen wilt krijgen en welk gedrag jij dan moet laten zien om hem daar te krijgen. Het schepte toen wel duidelijkheid, hoewel ik toe moet geven dat ik nu niet meer precies kan navertellen wat toen besproken is...